W 2019 roku w polskim górnictwie wzrosła wypadkowość śmiertelna z 21 wypadków śmiertelnych zaistniałych w 2018 roku do 23 wypadków śmiertelnych zaistniałych w 2019 roku. Wyższy Urząd Górniczy opublikował na swojej stronie raport.

Analiza wypadków śmiertelnych i ciężkich w okresie dziesięciu lat wskazuje na tendencję spadkową. Suma wypadków śmiertelnych i ciężkich zaistniałych w 2019 roku zmniejszyła się o trzy w porównaniu do 2018 roku. Najczęstszą przyczyną wypadków były zdarzenia związane z zagrożeniami naturalnymi – zagrożeniem tąpnięciami i odprężeniami w wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych:

  • w związku z zagrożeniem tąpnięciami - w 2018 roku miały miejsce 3 zdarzenia wypadkowe, w wyniku których poszkodowanych zostało 21 pracowników (6 wypadków śmiertelnych, 1 wypadek ciężki, 14 wypadków lekkich) natomiast w 2019 roku miało miejsce 5 zdarzeń wypadkowych, w wyniku których poszkodowanych zostało 64 pracowników (6 wypadków śmiertelnych, 2 wypadki ciężkie, 56 wypadków lekkich)
  • w związku z zagrożeniem odprężeniami w wyrobiskach - w 2018 roku miały miejsce 3 zdarzenia wypadkowe, w wyniku których 11 pracowników uległo wypadkom lekkim natomiast w 2019 roku miało miejsce 5 takich zdarzeń, w wyniku których poszkodowanych zostało 23 pracowników (1 wypadek ciężki i 22 wypadki lekkie)

W roku 2019 zaobserwowano duży udział wypadków spowodowanych „czynnikiem ludzkim”. Na 33 wypadki śmiertelne i ciężkie zaistniałe w 2019 roku aż 22 zaistniały z powodu błędów ludzkich, nieprzestrzegania podstawowych zasad i przepisów bhp, złej organizacji i koordynacji robót, w szczególności z powodu:

  • stosowania niebezpiecznych metod pracy,
  • przebywania pracowników na drogach transportowych w czasie ruchu środków transportowych lub w bezpośrednim sąsiedztwie elementów maszyn,
  • nieprawidłowego wykonywania ręcznych prac transportowych (wykorzystywanie do ręcznych prac transportowych urządzeń niedostosowanych do tych prac),
  • nieprzestrzegania zasad regulaminów pracy kolei podziemnej oraz regulaminów transportu (wchodzenie do wozu kopalnianego bez uprzedniego wyłączenia trakcji elektrycznej, rozpoczęcie jazdy pociągiem pomimo braku zgody na rozpoczęcie jazdy),
  • wykonywania prac pod wpływem alkoholu,
  • stosowania urządzeń niesprawnych technicznie (eksploatowanie pojazdu z niesprawnym hamulcem, brak barierek ochronnych na podeście kombajnu, nieprawidłowe osadzenie kontenera na ramie),
  • stosowania urządzeń niezgodnie z dokumentacją (stosowanie rozdzielacza sekcji niezgodnie z przeznaczeniem),
  • wykonywania prac przy urządzeniach elektrycznych bez wyłączenia napięcia (porażenia prądem),
  • niedozwolonego przebywania na trasie będącego w ruchu przenośnika zgrzebłowego,
  • wykonywania prac niezgodnie z dokumentacją – instrukcją (płukanie rurociągu wysokociśnieniowego cieczą hydrauliczną zamiast wodą, brak zabezpieczenia ociosu węglowego podczas wykonywania wierceń, brak zabezpieczenia stropu w rejonie prowadzonej przebudowy),
  • stosowania niewłaściwych narzędzi do zleconych prac (zamiast dwóch kluczy - klucza i kilofa)

Duży wpływ na stan bezpieczeństwa w zakładach górniczych ma niski poziom szkoleń. Obecnie, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, nie ma wymogu weryfikacji prowadzących szkolenia osób wykonujących czynności w ruchu zakładów górniczych. Każdy może szkolić. Powyższe spowodowało, że w realiach dzisiejszego rynku, w drodze przetargów najczęściej wybierane są oferty najkorzystniejsze cenowo, często dumpingowe, które nie gwarantują odpowiedniego poziomu szkoleń zarówno w dziedzinie bhp jak i też szkoleń specjalistycznych.

Wyniki przeprowadzonej przez Wyższy Urząd Górniczy analizy stanu bezpieczeństwa pracy w górnictwie wskazują na utrzymującą się na wysokim poziomie liczbę zgonów naturalnych w górnictwie. W latach 2015-2019 w polskim górnictwie wystąpiły łącznie 54 przypadki takich zgonów, w tym 36 (66,7%) w kopalniach węgla kamiennego. Osiem spośród nich wystąpiło w zakładach przeróbki mechanicznej węgla (14,8%). Najwięcej zgonów naturalnych (13) odnotowano w roku 2018. Liczba ta jednak nie odbiegała znacząco od liczby zgonów zarejestrowanych w latach 2015– 2019.

Analiza zgonów naturalnych odnotowanych w latach 2015-2019 według grup wiekowych wykazała, że dominującą grupę stanowili pracownicy w wieku powyżej 50 lat. W analizowanym okresie, na 54 zgony, 28 (51,8%) odnotowano w tej właśnie grupie wiekowej. Drugą grupą wiekową pod względem liczby zgonów, w której odnotowano 18 zgonów (33,3%) byli pracownicy w przedziale wiekowym 41–50 lat. Niepokojącym zjawiskiem są zgony naturalne wśród pracowników poniżej 40 lat, a nawet w grupie wiekowej 21-30 lat. W 2019 r. na 12 zgonów naturalnych 3 dotyczyły pracowników poniżej 40 lat, w tym 2 w grupie wiekowej 21–30 lat.

Przemysł wydobywczy, w szczególności górnictwo węgla kamiennego, należy do środowiska pracy potencjalnie najbardziej niebezpiecznego ze względu na występujące zagrożenia naturalne oraz złożoność procesu technologicznego, dotyczącego między innymi udostępniania złoża, wydobycia i transportu. W zawód górnika jest wpisane ryzyko, zarówno przewidywalne, jak i nieprzewidywalne. Górnicy są mocno narażeni na wysiłek fizyczny, zapylenie i wysoką temperaturę. To zawód, w którym do trudnych warunków, dochodzi również stres, co sprawia, że stan zdrowia górników powinien być sprawdzany w sposób szczególny. Ich praca wykonywana jest często w skrajnie trudnych warunkach, coraz częściej w podwyższonej temperaturze, w atmosferze uboższej w tlen niż powietrze atmosferyczne, dodatkowo silnie zapylonej i charakteryzującej się wysoką wilgotnością.

Główną przyczyną zgonów naturalnych zarejestrowanych w latach 2015-2019 był zawał mięśnia sercowego z następową ostrą niewydolnością krążeniowo-oddechową.

Zjawiskiem równie niepokojącym jest fakt, że analizowane zgony naturalne dotyczyły również pracowników, którzy zmarli w ciągu miesiąca od dnia ostatnich badań lekarskich. Obecne wymagania prawne, dotyczące prowadzenia badań lekarskich pracowników oraz zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami nie nakładają na pracodawcę obowiązków w zakresie wykonywania działań profilaktycznych, zmierzających do ograniczenia liczby gonów naturalnych.

Wzrost liczby zgonów naturalnych z powodu niewydolności krążeniowo-oddechowej, powinien skłonić pracodawców do podjęcia określonych działań profilaktycznych. Dodatkowe działania profilaktyczne w zakresie ochrony zdrowia pracowników powinny być powiązane z działaniami nałożonymi na pracodawcę odpowiednimi przepisami.

Zagadnienie zgonów naturalnych w górnictwie omawiane było na XLIII posiedzeniu, powołanej przez Prezesa WUG Komisji Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie, która jest jego organem opiniodawczo-doradczym. W skład Komisji wchodzą przedstawiciele górniczych przedsiębiorców, środowiska naukowego, związków zawodowych, oraz innych instytucji związanych z górnictwem. Do zadań Komisji należy, między innymi, przygotowywanie i przedkładanie Prezesowi WUG stanowisk i opinii dotyczących stanu bezpieczeństwa pracy w górnictwie. W związku z faktem, że analiza zgonów naturalnych w górnictwie wskazuje, że główną ich przyczyną był zawał mięśnia sercowego i ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa, Komisja na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2019 r., uznała za niezbędne podjęcie prac badawczych umożliwiających opracowanie metodyki badań prewencyjnych w celu ograniczenia zgonów naturalnych w górnictwie.

Cały raport można przeczytać na: https://bit.ly/2Rmo54C

Źródło: WUG

Fot.: iStock


W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij