W dniu 5 grudnia 2017 roku na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja „Bezpieczeństwo w pracy – regulacje i praktyka”.

            W dniu 5 grudnia 2017 roku na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja „Bezpieczeństwo w pracy – regulacje i praktyka”, zorganizowana przez Wydział Prawa i Administracji UKSW oraz 3M Poland Sp. z o.o. Patronat nad konferencją objęli Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UKSW - prof. dr hab. Marek Michalski, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - prof. Gertruda Uścińska oraz Główny Inspektor Pracy - Wiesław Łyszczek.

            Zakres tematyczny konferencji obejmował zagadnienie pojęcia bezpieczeństwa w pracy, mającego chronić zdrowie i życie zatrudnionych, zaś jej celem było stworzenie okazji do wymiany poglądów w tym zakresie.

            Konferencja składała się z trzech części: referatów wprowadzających, referatów problemowych oraz paneli dyskusyjnych. Prof. dr hab. Teresa Wyka (Uniwersytet Łódzki), wygłaszając referat wprowadzający „Prawo do bezpiecznych warunków pracy jako zasada konstytucyjna" zaznaczyła, iż przedmiotem ochrony gwarantowanej w art. 66 konstytucji jest niewątpliwie życie i zdrowie człowieka, a pojęcie bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi synonim pojęcia ochrony pracy. Pani Profesor podkreśliła ponadto, iż podmiotem tego prawa jest „każdy", tzn. przepis ten kreuje ogólne prawo każdego (nie tylko pracownika) do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Natomiast prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk (Uniwersytet Jagielloński) - Przewodniczący Zespołu ds. Opracowania Kodeksu Pracy Komisji Kodyfikacyjnej wygłosił referat o "Bezpieczeństwie pracy w projekcie Indywidualnego Kodeksu Pracy", argumentując, iż ochrona życia i zdrowia człowieka nie jest zagwarantowana wyłącznie przepisami działu dziesiątego kodeksu pracy, lecz również regulacjami dotyczącymi urlopu wypoczynkowego czy zakazu dyskryminacji i mobbingu. Część referatów wprowadzających zakończyło wystąpienie Kierownika Katedry Prawa Pracy WPiA UKSW – prof. dr hab. Moniki Gładoch, która wyjaśniła znaczenie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy dla ochrony życia i zdrowia pracowników. Prelegentka przybliżyła historię i cel przyświecający powołaniu instytucji. W referacie został uwidoczniony problem tendencji ustawodawcy do ciągłego poszerzania zakresu kompetencji PIP.

            Część referatów problemowych, wygłoszonych przez współpracowników Katedry Prawa Pracy WPiA otworzyło wystąpienie dr. Pawła Czarneckiego „Roszczenie odszkodowawcze z wypadku przy pracy na podstawie przepisów kodeksu cywilnego", w którym zaznaczył, iż kodeks pracy oraz ustawa wypadkowa nie są jedyną podstawą roszczeń z wypadku przy pracy. Pracownik może dochodzić od pracodawcy roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnoprawnej po rozpoznaniu prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Z kolei dr Katarzyna Roszewska poruszyła temat renty rodzinnej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, przedstawiając przesłanki nabycia prawa do świadczenia i jego charakter. Mgr Katarzyna Siemienkiewicz podjęła temat postępowania dowodowego w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy. Postępowanie to inicjuje pracownik, na którym ciąży obowiązek wykazania, iż zdarzenie spełnia przesłanki uznania je za wypadek przy pracy. Może on posługiwać się wszelkimi środkami dowodowymi, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż do postępowania z zakresu prawa pracy nie stosuje się przepisów ograniczających dowód z przesłuchania świadków i stron ponad osnowę dokumentu. Mgr Wojciech Radkiewicz przedstawił konsekwencje prawne dopuszczenia pracownika do pracy bez wymaganych badań lekarskich, które jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, zagrożonym karą grzywny. Pracodawca ponosi koszt przeprowadzenia takich badań oraz, że powinien on w sposób precyzyjny formułować w skierowaniu na badania lekarskie zakres czynności na określonym stanowisku pracy.

            Mgr Sylwia Karbowska zaprezentowała uprawnienia inspektora pracy w zakresie kontroli przestrzegania przepisów dotyczących zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Referat dotyczył sposobu i zakresu wykonywania czynności kontrolno-nadzorczych przez inspektorów pracy, a także poruszał problem zapatrywania pracodawców na ustanowienia "inspektora-opiekuna" w zakładzie pracy. Natomiast obowiązki w zakresie bhp w nowych formach zatrudnienia zreferowała dr Anna Reda-Ciszewska.  W referacie omówione zostały problemy pracodawcy z zakresu bhp wobec pracowników wykonujących pracę na odległość, zwłaszcza telepracowników. Kwestią nastręczającą pytań jest konieczność zapobiegania przez pracodawcę wypadkom przy pracy pracowników wykonujących pracę w domu, czy obowiązek pracodawcy udzielenia pierwszej pomocy takiemu pracownikowi. Cykl referatów problemowych zakończyło przemówienie mgr Barbary Surdykowskiej o tendencjach zmian w zakresie ochrony zdrowia pracowników w prawodawstwie Unii Europejskiej. Referat przedstawiał wspólnotowe programy działania i strategie na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy, m. in. zwiększające świadomość na temat stresu w pracy i jego konsekwencji dla zdrowia pracownika.

            Konferencję zwieńczyły dwa panele dyskusyjne, których uczestnicy wypowiadali się na temat problemów związanych ze stosowaniem prawa oraz wskazywali kierunek działania ustawodawcy na przyszłość. W pierwszych panelu „Bezpieczeństwo w zakładzie pracy – przepisy i realia” wystąpili specjaliści ds. BHP firm Skanska - Monika Jarka oraz Orange - Ewa Krause, a także przedstawiciel Państwowej Inspekcji Pracy - Jakub Chojnicki i ekspert Krajowego Sekretariatu Przemysłu Spożywczego NSZZ „Solidarność" - Stanisław Lubaś. Paneliści podkreślili konieczność dostosowania prawa do zmieniających się warunków technologicznych, powołując przykład rozporządzenia dot. pracy przed monitorem ekranowym, które odnosi się do praktycznie nieużytkowanych już monitorów kineskopowych. Problemem pozostaje zdefiniowanie pracy przed laptopem czy pracy kasjerki korzystającej niekoniecznie z kasy fiskalnej, lecz stanowiącej de facto monitor ekranowy. Uczestnicy panelu zauważyli, iż nie bez znaczenia dla procesu ochrony zdrowia i życia pracowników pozostają kampanie pracodawcy zaznajamiające pracowników z tematem bezpieczeństwa w pracy.

            Z kolei paneliści drugiej części dyskusji, pt. „Wypadki przy pracy – odpowiedzialność pracodawcy” – adwokat dr Liwiusz Laska, radca prawny dr Joanna May, Adam Mikoś - członek Komitetu Nadzoru Klinicznego oraz Komitetu Sterującego ds. Incydentów Klinicznych (grupa LUXMED) oraz Stanisław Wolanin - Specjalista ds. BHO, członek sieci ekspertów certyfikowanych przez CIOP-PIB wskazali na newralgiczny charakter dokumentacji zgromadzonej w aktach osobowych pracownika. Uczestnicy podkreślili, iż brak podpisu pracownika na dokumencie poświadczającym odebranie odzieży ochronnej może mieć negatywne konsekwencje procesowe dla pracodawcy w razie zaistnienia wypadku przy pracy. Paneliści wypowiadali się również na temat trudności natury społecznej oraz emocjonalnej towarzyszących  ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

            Podczas dyskusji uczestnicy konferencji mieli możliwość wyrażenia swoich spostrzeżeń oraz zapatrywań dotyczących poruszonych zagadnień.

Autor: mgr Katarzyna Siemienkiewicz, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

„Promotor BHP” objął wydarzenie patronatem medialnym.